Deneme Analizi Nasıl Yapılır? Netini Artıran 6 Adım ve Ücretsiz Analiz Tablosu
Yazan: Zafer Karabulut · Matematik öğretmeni, Canlıkoç kurucusu · Son güncelleme:
Kısaca: Deneme çözmek seni sınava alıştırır, ama neti artıran şey denemeden sonra yaptığın analizdir. Her yanlışını dört türden birine ayır: konu eksiği, dikkat hatası, süre ya da yorum. Hangi türden çok kaybettiğine göre o haftanın çalışmasını değiştir. Aşağıdaki tabloya netlerini gir, nerede kaç net bıraktığını hemen gör.
Deneme Analiz Tablosu
Son denemenin doğru ve yanlış sayılarını yaz. Boşlar kendiliğinden hesaplanır. Sonra yanlış ve boşlarının sebebini say. Tablo sana nerede kaç net bıraktığını ve önce neye çalışman gerektiğini söyler. Hiçbir bilgi bize gönderilmez; her şey kendi telefonunda ya da bilgisayarında hesaplanır.
1. Sınavını seç
2. Ders ders doğru ve yanlışların
| Ders | Doğru | Yanlış | Boş | Net |
|---|
3. Kaybettiğin soruların sebebi
Yanlış ve boş bıraktığın 0 soruyu sebeplerine dağıt. Emin değilsen kabaca tahmin et, yine işe yarar.
Neden analiz, neden daha çok deneme değil?
Bir matematik öğretmeni olarak en sık gördüğüm tablo şu: Öğrenci haftada üç deneme çözüyor, netleri aylardır yerinde sayıyor. Sebep basit. Analiz edilmeyen denemede aynı yanlış bir sonraki denemede de yapılır. Deneme bir ölçüm aletidir; termometreye bakmak ateşi düşürmez, ama hangi ilacı alacağını söyler.
Analizden çıkan bilgi çok somut: Bu hafta neyi çalışacaksın? Mesela 12 yanlışının 7'si dikkat hatasıysa yeni konu çalışmak işe yaramaz; işlem kontrolü alışkanlığı kazanman gerekir. 7'si konu eksiğiyse o konuların listesini çıkarıp haftalık programına koyarsın. Ders çalışma programı oluşturucu bu listeyi haftaya yaymana yardım eder.
Yanlışların 4 türü ve her birinin ilacı
Analizin kalbi burası. Her yanlışını ve boşunu aşağıdaki dört kutudan birine koy. Her kutunun ilacı farklıdır.
1. Konu eksiği
Soruyu görünce ne yapacağını bilmedin, çünkü konuyu bilmiyorsun ya da yarım biliyorsun.
İlacı: Konuyu baştan çalış, ardından o konudan 40–60 soruluk test çöz. Konu listesine bakmak istersen TYT matematik, AYT matematik ve LGS matematik konu listelerimiz hazır.
2. Dikkat / işlem hatası
Konuyu biliyordun ama işaret hatası yaptın, "değildir"i kaçırdın, yanlış şıkkı kodladın.
İlacı: Yeni konu değil, alışkanlık. Soru kökündeki olumsuz ifadenin altını çiz, işlemi sonda bir kez geri kontrol et. Her denemede bu türün sayısını yaz; düştüğünü görmek motive eder.
3. Süre yetmedi
Son sorulara ulaşamadın ya da yetişmek için acele ettin ve yanlış yaptın.
İlacı: Turlama tekniği. İlk turda bildiğin soruları çöz, uğraştıran soruyu işaretleyip geç, ikinci turda dön. Haftada iki gün süre tutarak branş denemesi çöz.
4. Yorum / iki şık arasında kalma
Bilgin vardı ama soruyu farklı anladın ya da son iki şıktan yanlışını seçtin. Türkçe paragraf ve sosyal derslerde sık görülür.
İlacı: Çözüm videosunu ya da çözümünü okuyup "soru yazarı neyi ölçüyordu?" diye sor. Yanlış seçtiğin şıkkın neden yanlış olduğunu bir cümleyle yaz.
Denemeden sonra 6 adımda analiz
- Optiği kontrol et, netleri ders ders yaz. Toplam net tek başına bir şey söylemez. Türkçe 30 + Matematik 12 ile Türkçe 21 + Matematik 21 aynı toplamdır ama bambaşka iki öğrencidir.
- Boş ve yanlışları ayır. Boş bıraktıkların süre ya da bilgi sorunudur, yanlışların ise çoğu zaman dikkat ya da yorum sorunu.
- Her yanlışa tür etiketi koy. Yukarıdaki dört türden birini, soru numarasının yanına harfle yaz: K, D, S, Y.
- Çözümünü bilmediğin soruları yeniden çöz. Çözüme bakmadan önce 3–5 dakika tekrar dene. Kendin bulduğun çözüm çok daha kalıcıdır.
- Yanlış defterine yaz. Hepsini değil; bir daha karşına çıkacak türden olanları. Nasıl yazacağın aşağıda.
- Haftanın planını değiştir. En çok net kaybettiğin ders ve en sık hata türü, gelecek haftanın ilk iki çalışma bloğunu alır. Analizin asıl getirisi bu adımdır.
Yanlış defteri nasıl tutulur?
Yanlış defteri, denemedeki hatayı sınavda tekrar etmemen için tutulur. Güzel görünmesi değil, tekrar edilmesi önemlidir. Örnek bir sayfa şöyle olabilir:
| Ders / Konu | Soru (özet) | Tür | Kilit adım | Tekrar |
|---|---|---|---|---|
| Mat / Problemler (yaş) | "3 yıl önce" ifadesi | D | Tüm yaşlardan aynı anda 3 çıkar | ✓ 1g · ✓ 1h · 1a |
| Türkçe / Paragraf | Ana düşünce, 2 şık | Y | Cevap metnin tamamını kapsamalı | ✓ 1g · 1h · 1a |
| Fizik / Kuvvet | Eğik düzlem sürtünme | K | Önce cisme etki eden kuvvetleri çiz | 1g · 1h · 1a |
Tekrar kuralı: Defteri 1 gün, 1 hafta ve 1 ay sonra aç. Üçüncü tekrarda soruyu doğru yapıyorsan o satırı çiz. Defter büyümüyor, sürekli eriyorsa doğru yoldasın.
Boş mu bırakmalı, işaretlemeli mi? (Hesabıyla)
Bu soruyu en çok duyduğum soru. Cevabı his değil, basit bir olasılık hesabı:
- YKS'de 4 yanlış 1 doğruyu götürür, yani her yanlış −0,25 net. Beş şıkta hiç fikrin yokken rastgele işaretlersen beklenen kazancın 1/5 × 1 − 4/5 × 0,25 = 0. Yani kazanç da yok kayıp da. Boş bırak ve o süreyi başka soruya harca.
- İki şıkka indirdiysen işaretle. Beklenen kazanç 1/2 × 1 − 1/2 × 0,25 = +0,375 net. Üç şıkka indirdiysen bile 1/3 − 2/3 × 0,25 ≈ +0,17 net.
- LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürür, şık sayısı dört. Rastgele işaretleme yine sıfır kazanç: 1/4 − 3/4 × 1/3 = 0. İki şıkka indirdiysen 1/2 − 1/2 × 1/3 ≈ +0,33 net.
Analizde bunu şöyle kullan: "İki şık arasında kaldım" diye boş bıraktığın soruların sayısını yaz. Bu sayı yüksekse fazla temkinli davranıyorsun demektir; o sorular sana ortalamada net kazandırırdı.
Haftada kaç deneme çözülmeli?
Kural tek cümle: Analizini yapamayacağın denemeyi çözme. Aşağıdaki tablo genel bir çerçeve. Konu eksiğin çoksa ilk satırda daha uzun kal. Denemeler arasında her gün kaç soru çözeceğini günde kaç soru çözmeli yazısındaki hesaplayıcıyla bulabilirsin.
| Dönem | YKS (12. sınıf / mezun) | LGS (8. sınıf) |
|---|---|---|
| Ekim – Şubat | Haftada 1 TYT + 2–3 branş denemesi | 2 haftada 1 genel + haftada 2 branş |
| Mart – Mayıs | Haftada 1 TYT + 1 AYT, branşlar sürer | Haftada 1 genel deneme + branşlar |
| Son ay | Haftada 2–3 genel deneme, sınav saatinde | Haftada 2 genel deneme, sınav saatinde |
Netin düştü diye panik yapma. Yayınevlerinin denemeleri aynı zorlukta değildir; bir denemede birkaç netlik iniş çıkış normaldir. Tek denemeye değil, son 3 denemenin ortalamasına bak. Ortalaman da üst üste düşüyorsa, sebebi analiz tablosundaki kayıp türlerinde ara. Hedefin için kaç net gerektiğini merak ediyorsan bölümlere göre kaç net gerekir sayfalarına, LGS için LGS yüzdelik hesaplama aracına bakabilirsin.
Deneme analizinde sık yapılan 5 hata
- ❌ Sadece toplam nete bakmak. Hangi derste, hangi konuda kaybettiğini bilmeden plan değişmez.
- ❌ Analizi haftaya bırakmak. Üç gün sonra neden yanlış yaptığını hatırlamazsın; tür etiketi yanlış olur.
- ❌ Çözüm videosunu izleyip geçmek. İzlemek anlamak değildir. Soruyu kapat, kendin baştan çöz.
- ❌ Her yanlışı deftere yazmak. Defter şişer, tekrar edilmez. Yalnızca tekrar karşına çıkacak türdekileri yaz.
- ❌ Analizden çıkanı programa koymamak. Analiz bir sonuç vermiyorsa eksik yapılmıştır. Her analiz, gelecek haftanın planında en az bir değişiklik bırakmalı.
Denemelerini tek yerde topla, gelişimini gör
Canlıkoç'a her denemeni kaydet: ders ders net grafiğin, hangi derste düştüğün ve günlük çalışma hedeflerin tek ekranda. Karnenin fotoğrafını yükleyerek de ekleyebilirsin. Ücretsiz.
★★★★★ Binlerce TYT, AYT ve LGS adayı Canlıkoç ile çalışıyor
Telefonla okut,hemen indir 📲
Sık sorulan sorular
Deneme analizi ne kadar sürmeli?
Haftada kaç deneme çözülmeli?
Deneme netlerim neden düşüyor?
Emin olmadığım soruyu boş mu bırakmalıyım, işaretlemeli miyim?
Yanlış defteri nasıl tutulur?
Deneme analizini uygulamada yapabilir miyim?
İlgili yazılar
TYT Matematik Çalışma Planı: 40 Net İçin Strateji
Gerçek konu dağılımı, sınıfına göre plan ve net planlayıcı.
TYT'ye Nasıl Hazırlanılır? 2027 Rehberi
Aylara göre hazırlık planı ve ders ders stratejiler.
LGS Çalışma Programı
8. sınıf için haftalık program ve deneme düzeni.
Sınav Stratejileri ve Test Teknikleri
Turlama, süre yönetimi ve sınav anı taktikleri.